زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
 

اسلم بن عمرو





اسلم غلام امام حسین (علیه‌السّلام) بود و از مدینه تا کربلا ملازم رکاب حضرت (علیه‌السّلام) بود. و در کربلا به شهادت رسید.


۱ - تحقیق در نام اسلم



برخی او را واضح
[۴] حمید بن احمد، الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
[۶] موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
[۸] محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴.
و برخی دیگر اسلم بن عمرو
[۱۲] موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۴۲۸.
خوانده‌ اند.

۲ - مالک اسلم



گروهی او را از آنِ امام حسین (علیه‌السّلام) می دانند.
[۱۸] بحرانی، عبدالله، عوالم العلوم، ج۱۷، ص۲۷۳.
برخى از منابع متأخر نقل كرده ‌اند كه پس از شهادت امام حسن (علیه‌السّلام)، امام حسین (علیه‌السّلام) این غلام را خریدارى و به فرزند خود، امام سجاد (علیه‌السّلام) بخشیدند. و گروهی از آنِ ‌جنادة بن حارث سلمانی
[۲۳] موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
[۲۵] محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴-۱۳۵.
و ابن شهرآشوب وی را از آنِ حُرّ
[۲۷] قمی، عباس، نفس المهموم، ص۲۶۶ (پاورقى).
دانسته است.

۳ - حضور در کربلا



نقل شده است که وی قاری قرآن، دانای به زبان عربی و در مواقعی کاتب امام حسین (علیه‌السّلام) بوده است. هنگام هجرت امام حسین (علیه‌السّلام) از مدینه به مکه و از آنجا به کربلا، همراه آن حضرت بود. روز عاشورا از امام (علیه‌السّلام) اذن میدان گرفت و آهنگ پیکار کرد.
[۳۱] موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۱۰۰_۲۰۰.


۳.۱ - رجز اسلم


سماوی رجز زیر را به این غلام نسبت داده است:
أَمیری حُسَیْن وَنِعْمَ الْامیر • سُرورُ فُؤادَ البَشیرِ النَّذیر
فرمانده من حسین (علیه‌السّلام) است؛ و چه خوب فرماندهی! -همانا او- مایه شادمانی قلب رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) است.
اما برخی دیگر از منابع رجز مذکور را از آنِ جوانی که روز عاشورا پدرش شهید شده بود و به تشویق مادرش وارد میدان نبرد گردیده دانسته‌ اند. پاره‌ای از مآخذ رجزی را که در پی می‌ آید، برای این غلام ذکر کرده ‌اند:
الْبَحرُ مِنْ طَعنی وَضَربی یَصْطَلی • وَالْجوُّ مِنْ سَهمی وَنَبلی یَمْتلی‌
اذا حِسامی فِی یَمینی یَنْجَلی • یَنشَقُّ قَلْبُ الْحاسِدِ المُبَجَّلِ
دریا از ضربت نیزه و شمشیرم می‌ جوشد؛ و آسمان از تیرم پر می ‌شود. آنگاه که تیغ در کفم آشکار شود؛ قلب حسود متکبر شکافته می ‌شود.

۳.۲ - شهادت اسلم


غلام پس از مبارزه‌ ای شجاعانه و کشتن شماری از آن قوم تبهکار، سرانجام بر اثر فراوانی جراحات بر زمین افتاد و با اندک توانی که در بدن داشت، به سوی امام حسین (علیه‌السّلام) اشاره کرد. حضرت به بالین وی آمد، و دست در گردنش انداخت، و صورت بر صورت او گذاشت. غلام چشم گشوده، با دیدن امام (علیه‌السّلام) تبسّمی کرد و گفت: «مثل من -سعادتمند- کیست که فرزند رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) صورتش را بر صورتم نهاده است!» و آنگاه به دیدار پروردگار شتافت.

۴ - پانویس


 
۱. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، تحقیق محیی الدین المامقانی و محمد رضا المامقانی، ج۹، ص۳۲۶، قم، آل البیت (علیه‌السّلام)، لاحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۳۰.    
۲. ↑ سماوی، محمد، ابصار العین فی انصار الحسین (علیه‌السّلام)، تحقیق محمد جعفر الطبسی، ص۹۵، مرکز الدرسات الاسلامیه لممثلی الولی الفقیه فی حرس الثورة الاسلامیه، چاپ اول.    
۳. ↑ حسینی جلالی، محمدرضا، تسَمیة مَنْ قتل مع الحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۲۸.    
۴. ↑ حمید بن احمد، الحدائق الوردیة، ص۱۰۴.
۵. ↑ امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۱، ص۶۱۲.    
۶. ↑ موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
۷. ↑ سماوی، محمد بن ابراهیم، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۱۴۴- ۱۴۵.    
۸. ↑ محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴.
۹. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۱۰. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۱۱. ↑ جمعی از نویسندگان، ذخیرة الدارین، ج۱، ص۴۷۰.    
۱۲. ↑ موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۴۲۸.
۱۳. ↑ شمس الدین، محمدمهدی، انصار الحسین علیه‌السلام، ص۷۳-۷۴.    
۱۴. ↑ امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۳، ص۳۰۳-۳۰۴.    
۱۵. ↑ محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۱، ص۵۶.    
۱۶. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۸.    
۱۷. ↑ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۰.    
۱۸. ↑ بحرانی، عبدالله، عوالم العلوم، ج۱۷، ص۲۷۳.
۱۹. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۲۰. ↑ جمعی ازنویسندگان، ذخیرة الدارین، ص۴۷۰.    
۲۱. ↑ حسینی جلالی، محمدرضا، تسَمیة مَنْ قتل مع الحسین علیه‌السلام، ص۲۸.    
۲۲. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۱۴۴-۱۴۵.    
۲۳. ↑ موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۲۰۰.
۲۴. ↑ امین، محسن، اعیان الشیعة، ج۱، ص۶۰۶.    
۲۵. ↑ محلاتی، ذبیح الله، فرسان الهیجاء، ج۲، ص۱۳۴-۱۳۵.
۲۶. ↑ ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی ‌طالب، ج۳، ص۲۵۳.    
۲۷. ↑ قمی، عباس، نفس المهموم، ص۲۶۶ (پاورقى).
۲۸. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۹، ص۳۲۶.    
۲۹. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۳۰. ↑ جمعی از نویسندگان، ذخیرةالدارین، ص۴۷۰.    
۳۱. ↑ موسوی زنجانی، ابراهیم، وسیلة الدارین، ص۱۰۰_۲۰۰.
۳۲. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، إبصار العین فی أنصار الحسین علیه‌السلام، ص۹۵-۹۶.    
۳۳. ↑ ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌ طالب، ج۳، ص۲۵۳.    
۳۴. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۵.    
۳۵. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۸.    
۳۶. ↑ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۰.    
۳۷. ↑ بحرانی، عبدالله، العوالم، ص۲۷۳.    
۳۸. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، تحقیق محیی الدین المامقانی و محمد رضا المامقانی، ج۹، ص۳۲۷، قم، آل البیت (علیه‌السّلام)، لاحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۳۰.    
۳۹. ↑ سماوی، محمد، ابصار العین فی انصار الحسین (علیه‌السّلام)، تحقیق محمد جعفر الطبسی، ص۹۶، مرکز الدرسات الاسلامیه لممثلی الولی الفقیه فی حرس الثورة الاسلامیه، چاپ اول.    


۵ - منبع



جمعی از نویسندگان، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ص۹۵-۹۶.    
سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «یاران امام حسین (علیه‌السلام)»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۳/۳۱.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.